انواع کارتن پلاست، ویژگی های استثنائی کارتون پلاست

از محصولات شگفت انگیز دنیای پلیمرها می توان به کارتن پلاست اشاره کرد. این محصول برای اولین بار در ایتالیا، توسط شرکتی به نام Covema تولید و به سراسر جهان توزیع شد. کارتن پلاست از دو لایه اصلی بالایی و پایینی تشکیل شده است که این لایه ها توسط دندانه هایی از همان جنس به هم متصل شده اند. کارتن پلاست در ابعاد کارتن پلاست متنوعی تولید می شود تا نیازهای مختلف صنعتی و ساختمانی را پوشش دهد. علاوه بر این، انواع کارتن پلاست شامل مدل های تک جداره، دو جداره و چند جداره است که هر کدام کاربردهای مخصوص خود را دارند و انتخاب مناسب بسته به پروژه تعیین می شود. اگر با کلیت کارتن پلاست ها آشنایی ندارید، پیشنهاد می کنیم در مقاله کارتن پلاست چیست بیشتر با این محصول و کاربردهای آن آشنا شوید.

انواع کارتن پلاست

عوامل مختلفی می تواند ورق های کارتن پلاست را از یکدیگر متمایز کند. از جمله این موارد می توان به ضخامت، رنگ، مواد تشکیل دهنده، شکل ظاهری و کاربرد آنها اشاره کرد. در ادامه این مطلب قصد داریم شما را با تعدادی از انواع کارتن پلاست آشنا کنیم و ویژگی های هرکدام را برشمریم.

متداول ترین انواع کارتن پلاست

کاربرد بعضی از انواع کارتن پلاست ها بسیار زیاد است و اغلب ما با آنها آشنا هستیم. اما ممکن است تعدادی از آنها را کامل نشناسیم. پس حتما ادامه مقاله را بخوانید.

کارتن پلاست رولی

یکی از روش های عرضه کارتن پلاست به صورت رول هایی طویل با عرض مشخص است. طول کارتن پلاست رولی 50 یا 100 متر است و عرض آن به یک یا 2 متر می رسد. البته این ارقام بسته به سفارش مشتری می تواند تغییر کند. به طور کلی کارتن پلاست رولی را نمی توان نوع خاصی از این محصول به شمار آورد، در واقع نوعی روش عرضه است که انواع آن مانند یووی دار، عمودی، کندویی و غیره را شامل می شود.

وزن هر متر مربع کارتن پلاست رولی، بسته به ضخامت متغیر است اما بین 200 تا 400 گرم برآورد شده است. افرادی از کارتن پلاست رولی استفاده می کنند که بخواهند سطح وسیعی را با آن پوشش دهند؛ مثلا برای سوله، سقف گاوداری، سقف مرغداری، کارخانه ها و … . ضخامت این ورق ها از دو تا 12 میلی متر متغیر است و معمولا ضخامت بالا ندارد چون باید قابلیت رول شدن را داشته باشد.

کارتن پلاست ورقه ای (شیت پلاست)

و اما روش دیگر توزیع کارتن پلاست به صورت ورقه‌ ای است که معمولا با ابعاد استاندارد و مشخص در کارخانه به تولید می‌ رسد. کارتن پلاست شیت هم مانند کارتن پلاست رولی، نوعی روش عرضه است، اما در بازار آن را یکی از انواع کارتن پلاست می‌ دانند. از آن برای تولید جعبه، ساخت ماکت، طبقه‌ بندی کمد و … استفاده می‌ شود. گاهی به کارتن پلاست ورقه‌ ای طرح‌ های خاص می‌ دهند؛ مثلا کارتن پلاست طرح جابرابن حیان که اغلب در مدارس کاربرد دارد.

کارتن پلاست یو وی دار (UV)

اگر قرار است از کارتن پلاست در محیط باز استفاده شود حتما باید نوع یو وی دار آن را انتخاب کنید. زیرا آفتاب با مواد پلیمری میانه خوبی ندارد و اگر زیر نور خورشید باشد به مرور زمان از بین می‌ رود. قیمت کارتن پلاست uv  نسبت به دو نوع قبلی که به آنها اشاره شد، بیشتر است. در ادامه با کاربرد و سایر ویژگی‌ های این محصول آشنا شوید:

• از لحاظ مقاومت در برابر UV مانند کارتن پلاست پلی کربنات عمل می کند.
• برای تولید بنرهای تبلیغاتی در فضای باز گزینه مناسبی هستند.
• عرضه این نوع کارتن پلاست می تواند رولی یا شیتی باشد.
• قابلیت چاپ خوبی دارند.
• بهتر است برای ساخت سایه بان استفاده نشود چون اگر خورشید به آن بتابد گرمای زیادی به زیر آن منتقل می شود.

کارتن پلاست عمودی (کانکسی یا دیوار پوش)

جنس کارتن پلاست های عمودی از پلی پروپیلن یا پلی اتیلن است (در ادامه مطلب با تفاوت های این دو ماده آشنا می شویم). روی کارتن پلاست عمودی هیچ چین خوردگی دیده نمی شود و از این نظر با دیگر کارتن پلاست ها کمی متفاوت است (بقیه کارتن پلاست ها دندانه دار هستند). ویژگی ها، کاربرد و معایب این محصول عبارتند از:

• از ضخامت 2 الی 5 میلی متر به تولید می رسد.
• برای برش محدودیت دارد زیرا به دستگاه خاصی نیاز است.
• به عنوان عایق می توان (برای دیوارپوش) از آن استفاده کرد.
• بدون بو است.
• در برابر نور آفتاب خراب خواهد شد.
• قابلیت چاپ خوبی دارد.

کارتن پلاست کندویی یا حبابی

در فرایند تولید کارتن پلاست کندویی از ماده ای به نام پلی کربنات استفاده می شود؛ وجود Polycarbonate یا PC منجر به شفاف شدن کارتن پلاست کندویی می شود. به همین دلیل در بسیاری از موارد جایگزین شیشه می شود. از مزیت های آن نسبت به شیشه می توان به نشکن بودن و مقاومت در برابر تغییرات دمایی اشاره کرد. ویژگی و کاربرد کارتن پلاست حبابی عبارتند از:

• در بازار به آن کارتن پلاست پلی کربنات هم گفته می شود.
• قابلیت چاپ پذیری چندان خوبی ندارد.
• در برابر اسیدها و مواد شیمیایی مقاومت خوبی دارد.
• برای سقف گلخانه ها مورد استفاده قرار می گیرد.
• در رنگ های مختلف به تولید می رسد.
• برای تهیه سقف های متحرک استخر (پوشش اطراف آن)، محوطه باغ و … مناسب است.
• نسبت به فرابنفش مقاومت بسیار بالایی دارد.

کارتن پلاست تبدیلی

شیت پلاست تبدیلی برای تبدیل به محصول دیگر خریداری می شود؛ نه تنها قابلیت دایکات (برش) بالایی دارد بلکه از چاپ پذیری بسیار خوبی برخوردار است. اگر خلاق باشید می توانید کاردستی های جذابی با آن بسازید زیرا اتصالشان (مونتاژ) به سادگی انجام می شود. کاربردهای این نوع از شیت پلاست عبارتند از:

• ساخت ماکت های ظریف
• ساخت استندهای تبلیغاتی یا فروشگاهی
• ساخت پلاکارد
• جهت معرفی محصول خاص در فرودگاه، سالن انتظار و …

کارتن پلاست هیدروپونیک

جالب است بدانید واژه Hydroponic به روشی نوین برای کاشت گیاهان در بستری به جز خاک اشاره دارد؛ استفاده از این نوع کارتن پلاست را در گلخانه های مدرن اروپایی بسیار زیاد می بینیم. مهمترین ویژگی های کارتن پلاست هیدروپونیک عبارتند از:

• ضد آب است (ریشه گیاهان را در آب قرار می دهد)
• در محیط گلخانه اجازه رشد و نمو به قارچ ها و باکتری ها نمی دهد.
• با بسیاری از مواد شیمیایی واکنش نشان نمی دهد.
• مهمترین کاربرد آن ساخت کانال های بستر کاشت است.
• از مواد اولیه کاملا بهداشتی به تولید می رسد.
• قیمت نسبتا بالایی دارد، اما از پلی کربنات ارزان تر است.

انواع ورق کارتن پلاست بر اساس جنس

فرآیند تولید انواع کارتن پلاست معمولا مشابه است. اما امکان دارد فرمول تولید آنها کمی با هم متفاوت باشد و همین موضوع جنس متفاوتی به کارتن پلاست می دهد که نهایتا روی کاربرد آن تاثیر مستقیم دارد. به موارد زیر دقت کنید:

• ورق کارتن پلاست پلی پروپیلن PP (Polypropylene)

استفاده از کارتن پلاست پلی پروپیلن PP را در دمای بالای صفر درجه سانتی گراد می بینیم، زیرا در دمای پایین مقاومت خود را از دست می دهد (این مهم ترین تفاوت پلی اتیلن و پلی پروپیلن است). پلی پروپیلن در برابر مواد اسیدی بسیار مقاوم است. اگر کارتن پلاستی از جنس پروپیلن باشد در مقایسه با پلی اتیلن، وزن کمتری دارد و این یک مزیت محسوب می شود، اما اگر به کارتن پلاست منعطف نیاز دارید، بهتر است بدانید خاصیت انعطاف پذیری و کششی کمتری دارد و نسبت به پلی اتیلن بافت سخت تری دارد.

• ورق کارتن پلاست پلی اتیلن PE (Polyethylene)

اگر در فرآیند تولید کارتن پلاست میزان پلی اتیلن PE بیشتر باشد، محصول نهایی انعطاف بیشتری پیدا می کند. پلی اتیلن در دمای پایین قابل استفاده است و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آن در شرایط دمایی بسیار پایین دچار تغییر نمی شود. اما برعکس آن پلی پروپیلن در دمای پایین خراب می شود. پلی اتیلن در برابر مواد شیمیایی، اسیدها و حلال های آلی مقاومت چندان خوبی ندارد. قیمت کارتن پلاست پلی اتیلن از کارتن پلاست پلی پروپیلن، ارزان تر است.

• ورق کارتن پلاست پلی کربنات PC (Polycarbonate)

بخش زیرین پلی کربنات PC در تابستان ها بسیار داغ می شود! این تنها ایرادی است که می توان به کارتن پلاست پلی کربنات گرفت، اما در برابر اسیدها و بازها مقاومت بسیار خوبی از خود نشان می دهد. هرچه میزان پلی کربنات در ترکیبات ورق کارتن پلاست بیشتر باشد، شفافیت افزایش پیدا می کند. هنگام آتش سوزی مقداری دود زاست اما شعله ور نمی شود. اشعه فرابنفش را منتقل نمی کند و در برابر UV به عنوان عایق عمل می کند. قیمت کارتن پلاست رولِ پلی کربنات از دو مورد قبلی بالاتر است.

اجناس ورق کارتن پلاست	نام علمی	علامت	ویژگی ها	کاربرد	قیمت تقریبی
پلی پروپیلن	Polypropylene	PP	وزن سبک، مقاوم، مناسب برای دماهای بالا، غیر قابل استفاده در دمای بسیار پایین	صنعت اتومبیل، اسباب بازی، لولا، قطعات سبک صنعتی	ارزان تر از PE و PC
پلی اتیلن	Polyethylene	PE	انعطاف پذیر، مقاوم در دمای پایین، قابل استفاده در محیط مرطوب، مقاومت متوسط در برابر مواد شیمیایی	ظروف، بطری، جعبه مواد غذایی، بسته بندی صنعتی	ارزان تر از PC و گران تر از PP
پلی کربنات	Polycarbonate	PC	بسیار شفاف، مقاوم در برابر ضربه، آنتی UV، مقاوم در برابر اسید و باز، مقاوم در برابر دما	کاور استخر، سقف گلخانه، سقف متحرک، پوشش حفاظتی شفاف	گران تر از PE و PP

ویژگی منحصر به فرد کارتن پلاست چیست؟

کارتن پلاست ها در عین وزن کم از مقاومت فیزیکی بالایی برخوردار هستند، ساختاری تقریبا تو خالی دارند، ضد آب بوده و قابلیت شستشو دارند. اغلب دوستداران طبیعت، استفاده از این ماده را ترجیح می دهند چون قابل بازیافت است. در ادامه با دیگر خواص این محصول آشنا خواهیم شد:

ورق کارتن پلاست ضد آفتاب (یووی)

نور مستقیم خورشید کارتن پلاست معمولی را خراب (در مدت زمان طولانی) می کند. کارتن پلاست به عنوان یک محصول پلیمری در برابر نور تغییر رنگ می دهد، خواص مکانیکی اش از بین می رود و حتی متلاشی می شود! به همین دلیل در ترکیبات آن ماده ای به نام Anti UV استفاده می کنند که اثر اشعه فرابنفش خورشید را خنثی می کند. در واقع عمر کارتن پلاست را در مقابل نور خورشید افزایش می دهد.

ورق کارتن پلاست نسوز (آنتی فایر)

اصولاً، عنوان “نسوز” به نظر می رسد که یک ویژگی مطلق در مقابل آتش است، اما این یک تصور اشتباه است. نام کارتن پلاست نسوز یا Antifire بیشتر جنبه تجاری دارد. حتی محصولاتی که به عنوان “نسوز” شناخته می شوند، قادر به ارائه حفاظت کامل در برابر آتش نیستند! هر چیزی در مواجهه با حرارت ممکن است دچار سوختگی شود؛ از این رو، افراد باید درک کنند که هیچ چیز به نام “100٪ نسوز” وجود ندارد.

محصولات مقاوم در برابر آتش این امکان را فراهم می کنند که در مواجهه با حرارت و گرما، زمان کافی برای افراد فراهم شود تا از محل حادثه فرار کنند یا کمک بگیرند. بنابراین، اصلی ترین وظیفه کارتن پلاست مقاوم در برابر آتش، افزایش زمانی است که افراد برای واکنش به حریق دارند. البته استفاده از این محصول را دست کم نگیرید! زیرا استفاده از کارتن پلاست نسوز در ساختمان، زندگی بسیاری را نجات داده است.

ورق کارتن پلاست آنتی استاتیک (ضد بارهای الکتریکی)

استفاده از کارتن پلاست Antistatic در اماکنی که جلوگیری از برق گرفتگی ضروری است (مانند صنایع الکترونیک، پزشکی، صنایع شیمیایی و هوافضا) بسیار مهم است. اما اگر این بارها جمع آوری نشود چه اتفاقی می افتد؟

• باعث جذب گرد و غبار خواهد شد.
• ممکن است در صنعت الکترونیک خطر انفجار در انتظار افراد باشد.
• و امکان آسیب جدی به قطعات الکترونیکی (با انتقال بار الکتریسیته به قطعه) افزایش پیدا می کند.

برای حفاظت از محصولات حساس به استاتیک و جلوگیری از این مشکلات، استفاده از کارتن پلاست یا سایر مواد بسته بندی ضداستاتیک توصیه می شود.

ورق کارتن پلاست ضد میکروب و قارچ (نانوپلاست)

ورق کارتن پلاست با افزودن مواد نانوپلاست Nanoplast ضدمیکروب و ضدقارچ، می تواند در محیط هایی که نیاز به حفظ بهداشت و کاهش انتقال میکروب ها و قارچ ها دارد، مورد استفاده قرار گیرد. این محصولات ممکن است در بسته بندی محصولات غذایی، پزشکی و یا حوزه های دیگر مورد استفاده قرار گیرند تا بهداشت و کیفیت محصولات حفظ شود.

ورق کارتن پلاست و خاصیت دایکات (Die cutting)

اصطلاح “دایکات” به انعطاف پذیری و انجام تغییر شکل بدون شکستن یا ترک خوردن در مواد اشاره دارد. ویژگی دایکات در کارتن پلاست مهم است زیرا این محصول به طور معمول در بسته بندی محصولات جهت حمل و نقل تحت شرایط مختلف استفاده می شود. زمانی که یک ماده دارای دایکات خوبی است، می تواند در مواجهه با فشار، انحناء و تغییرات شکل به خوبی انعطاف پذیری داشته باشد و دچار شکستگی نشود.

ورق کارتن پلاست و خاصیت عدم انتقال انرژی (insulation)

ورق کارتن پلاست ممکن است از موادی با ساختار خاص ساخته شده باشد که توانایی انتقال حرارت را کاهش دهد. این مواد معمولاً شامل لایه های عایق حرارتی مختلف مانند فوم های پلی استیرن یا پلی یورتان است. ضخامت ورق کارتن پلاست به عنوان یک عامل مؤثر در عدم انتقال انرژی در نظر گرفته می شود. طبق علم حرارت، مواد با ضخامت بیشتر معمولاً خاصیت عایق حرارتی بیشتری دارند.

معایب کارتن پلاست
محصولات ساخته شده با همه مزایا و فوایدی که دارند ممکن است در برخی موارد کارایی یا عملکرد لازم را از خود نشان ندهند. کارتن پلاست هم می تواند معایب زیر را در دراز مدت داشته باشد:

امکان شکستن یا سوراخ شدن
کارتن پلاست با ضخامت بیشتر معمولاً مقاوم تر است. با این حال استفاده طولانی مدت می تواند مقاومت فیزیکی و مکانیکی کارتن پلاست را کاهش دهد و در اثر ضربه، فشار یا تماس با اشیاء تیز دچار شکستگی و پارگی شود.

تغییر رنگ در مجاورت زیاد نور خورشید
چه بخواهیم چه نخواهیم، ممکن است خاصیت شیمیایی مواد توسط نور (UV) تغییر کند. کارتن پلاست می تواند یکی از این محصولات باشد. حتی ممکن است نور خورشید باعث افزایش دما در محیط شود و حرارت با تغییرات فیزیکی و شیمیایی، رنگ کارتن پلاست را تغییر دهد.

جالب است بدانید: به فرایند تغییراتی که در ماده به واسطه نور خورشید به وجود می آید، فتوشیمی Photochemistry گفته می شود.

امیدوارم که توانسته باشم نیازهای شما را در زمینه کارتن پلاست به بهترین شکل پاسخ دهم. اگر سوال خاصی درباره جنس کارتن پلاست، ورق کارتون پلاست، رول کارتن پلاست یا کارتن پلاست طرح دار دارید، خوشحال می شوم راهنمایی و مشاوره لازم را ارائه کنم. همچنین در صورت نیاز به بررسی هزینه ها و مقایسه با سایر مواد، می توانم اطلاعاتی درباره قیمت آهن و تاثیر آن بر انتخاب نوع مناسب کارتن پلاست در اختیار شما قرار دهم.

سوالات متداول