نحوه اجرای روش قالب تونلی
دسترسی سریع به محتوای این مطلب
روش قالب تونلی یکی از روش های ساختمان سازی در سازههایی با اسکلت بتنی است که به تازگی در بین متخصصین این صنعت رایج شده است. ترفند قالب تونلی را میتوان یکی از بهترین روش ها در صنعت ساخت و ساز صنعتی به شمار آورد. اگر این پرسش مطرح شود که قالب تونلی چیست، باید گفت سیستمی یکپارچه برای بتن ریزی همزمان دیوار و سقف است که سرعت و کیفیت اجرا را بهطور قابل توجهی افزایش می دهد. در این مقاله مرکزآهن به طور مختصر راجع به قالب بتن صحبت می کنیم و به معرفی اجزای تشکیل دهنده آن پرداخته و در آخر به توضیح و تبیین نحوه اجرای روش قالب تونلی می پردازیم.
سیستم قالب تونلی چیست؟
در ساختمان سازی به روش قالب تونلی، سقف و دیوارها به صورت پیوسته هستند، بصورت همزمان قالبگذاری می شوند و بعد عملیات بتن ریزی انجام می شود. این نوع قالب تونلی ساختمان موجب می شود دیوار و سقف به شکل یکپارچه اجرا شوند. از مزایای روش فوق این است که در روش قالب تونلی چون دیوارها و سقف به هم پیوسته هستند، اتصال مناسب و یکپارچه ای حاصل می شود و همین امر منجر میشود که سازه در مقابل زلزله مقاومت بیشتری از خود نشان دهد. از دیگر مزایای روش قالب تونلی در صنعت ساختمان سازی، افزایش کیفیت سازه، افزایش ایمنی کارکنان و ساکنین، کاهش هزينه و کاهش زمان ساخت و ساز است و مدیریت صحیح مصالح مصرفی در کنار بررسی عواملی مانند قیمت آهن نیز می تواند در کنترل هزینه نهایی پروژه مؤثر باشد. این ویژگی ها سبب شده سیستم قالب تونلی به عنوان یک روش صنعتی و مدرن در پروژه های انبوه سازی شناخته شود. این ویژگی ها سبب شده سیستم قالب تونلی به عنوان یک روش صنعتی و مدرن در پروژه های انبوه سازی شناخته شود. امروزه توسعه و بهینه سازی سیستم قالب تونلی در پروژه های بزرگ ساختمانی نقش مهمی در افزایش سرعت ساخت ایفا می کند.
اجزای قالب تونلی
اجزای تشکیل دهنده قالب تونلی عبارتند از:
- نبشی رامکا
- قالب گشودگی داکت
- چهارشاخ بلند کننده قالب
- چرخ پانل و پیچ هرز گرد
- بولت یا اسپیسر فلزی مخروطی
- جکهای مورب یا مایل
در فرآیند قالب بندی تونل، شناخت دقیق اجزا اهمیت بالایی دارد و اجرای صحیح آن مستلزم آشنایی کامل با اجزای قالب تونلی است. رعایت اصول نگهداری از اجزای قالب تونلی موجب افزایش عمر مفید تجهیزات و کاهش هزینه های پروژه خواهد شد. بررسی فنی و مهندسی اجزای قالب تونلی قبل از هر مرحله بتن ریزی، تضمین کننده کیفیت اجرای سازه خواهد بود.
نکته جالب توجه این است که به راحتی میتوان اجزای تشکیل دهنده قالب تونلی را چندین بار به تعداد دفعات بسیار بالا (تا حدود هزار مرتبه) استفاده کرد ولی باید توجه داشت که باید در حفظ و نگهداری این اجزا و قطعات دقت لازم به عمل آید. همین خصوصیت باعث میشود که هزینه ساخت ساختمانها پایین بیاید.
مراحل اجرای سیستم قالب تونلی
برای اجرای روش قالب تونلی، مراحل و نکاتی وجود دارد که به توضیح آنها در ذیل پرداخته میشود:
- مرحله اول: اجرای فونداسیون
برای این روش نیز مانند دیگر روش ها، مراحل فونداسیون اجرا می شود و در محل اجرای دیوارهای بتنی، آرماتورهای انتظار قرار داده می شوند. برای طبقات پارکینگ و طبقه اول، جهت حرکت راحت تر چرخ های قالب، روی فونداسیون محل هایی با بتن می سازند تا چرخ های قالب روی آنها حرکت کنند. ولی برای طبقات بعدی، قالب روی قسمت های بتنیِ سقفِ طبقه پایین، حرکت می کند.
در اجرای روش قالب تونلی برای این که عملیات قالب بندی و به تبع آن عملیات قالب برداری بهتر و سریع تر انجام شود از قطعاتی به نام رامکا (پاشنه بتن) استفاده می شود. رامکا در اصل، قالب هایی بتنی و نواری شکل است که ارتفاع 10 سانتی متر و طول و عرض متناسب با سازه مورد نظر را دارد و در محل دیوار در راستای دیوارها، فونداسیون همه طبقات کار گذاشته می شود.
- مرحله دوم: آرماتوربندی دیوارها و اجرای تأسیسات
در این مرحله، طبق نقشه های اجرایی ساختمان، آرماتوربندی را در شبکه های افقی و عمودی انجام می دهند و در همین حین قوطیهای برق برای نصب پریزها و کلیدها در سر جای خود قرار می گیرند، لوله کشی های مورد نیاز انجام می شود و محل بازشوها نیز مشخص می گردد. تمامی لوله های برق از داخل دیوارها و سقف ها عبور داده می شوند و از محل بازشوها به مسیر خود ادامه خواهند داد.
- مرحله سوم: قالب بندی
در این بخش، عملیات مونتاژ قالب تونلی انجام می شود و قالبها را با استفاده از تاور و یا توسط نیروی انسانی به محل مناسب انتقال داده می شوند. این فرآیند که گاهی از آن با عنوان قاب گذاری تونل نیز یاد می شود، نیازمند دقت بالا در تنظیم ارتفاع و تراز قالب ها است. قالب ها در دو طرف رامکاها قرار داده و ارتفاعشان تنظیم می کنند. ارتفاع قالب ها را با کمک چک لاین، تعیین و اندازه گیری می کنند.
چک لاین ها یا خطوط کنترل، خطوطی هستند که نقشه بردار آنها را با استفاده از رشته های ریسمانی رنگی، ایجاد می کند تا با استفاده از آنها بتوان ارتفاع قالب تونلی، محل قرار گیری پریزهای برق و غیره را اندازه گیری کرد. در مرحله بعد مهره ها، مخروطی ها و بولت ها در سر جای خود قرار می گیرند.
بولتها یا اسپیسرها در واقع برای تثبیت فاصله بین قالب های دیوار استفاده می شوند. برای اینکه سقف بتنی توانایی پیدا کند، وزن حاصل از سنگینی خود را تحمل کند و اصطلاحا شکم نیندازد با استفاده از جک های مورب به سقف قالب تونلی، خیز منفی به سمت بالا داده می شود. این کار در واقع یک نوع اقدام پیشگیرانه است. باید به این نکته توجه داشت که اگر قبل از اجرای کار، میزان این شیب توسط متخصصین مشخص نشده باشد، باید شیب را در حین اجرا به صورت پیشفرض یک سانتی متر در نظر گرفت.
- مرحله چهارم: مراحل بتن ریزی، قالب برداری و قرار دادن جک ها
برای اینکه وجود آرماتورها مانع از متراکم کردن بتن نشود، باید از بتن روان استفاده کرد، اما نکته اینجاست بتنی که قابلیت روان بودن بالایی دارد، بالطبع مقاومت کمتری نسبت به سایر بتن ها دارد. به همین دلیل برای اجرای روش قالب تونلی از بهترین و مرغوب ترین بتن ها به علاوه مواد فوق روان کننده استفاده می کنند. هزینه این مورد بالاست اما کارایی خوبی دارد.
بتن ریزی در اجرای این شیوه باید برای سقف و دیوار به صورت یکپارچه و همزمان انجام شود. بعد از بتن ریزی حداقل 12 ساعت باید صبر کرد و قالب ها در زیر بتن باقی بمانند. بعد از پایان یافتن 12 ساعت، عملیات قالب برداری انجام می شود و وقتی تمام قالب ها برداشته شد، جک ها را طبق معیارها و اندازه هایی که در آیین نامه مهندسی بیان شده است در محل های مناسب خود قرار می دهند.
در این روش باید بتن ریزی به صورت مستمر و پشت سر هم انجام شود به گونه ای که قبل از اینکه لایه قبلی خشک شود، باید لایه جدید از بتن را بریزند تا لایه ها به خوبی به هم پیوسته شوند و صفحات ضعیف ایجاد نشود. نکته دیگری که باید به آن توجه داشت این است که وقتی می خواهیم بتن اضافی را از روی سقف برداریم باید از پارو استفاده کنیم تا لوله های برق آسیب نبینند.
الزامات اجرای قالب تونلی
اجرای قالب تونلی مستلزم رعایت الزامات فنی، اجرایی و ایمنی مشخصی است که پیش از شروع عملیات باید توسط تیم مهندسی بررسی شود. طراحی دقیق نقشه های سازهای، کنترل تراز بودن فونداسیون، جانمایی صحیح رامکا و بررسی کامل اجزای قالب تونلی از مهم ترین پیشنیازها محسوب می شود. همچنین در سیستم قالب تونلی، برنامه ریزی زمان بندی بتنریزی یکپارچه و تأمین بتن با کیفیت و روانی مناسب اهمیت ویژه ای دارد. رعایت دستور العمل های آیین نامه ای در خصوص خیز منفی سقف، فاصله بولت ها، مهاربندی قالب ها و ایمنی کارگاه نیز نقش تعیین کننده ای در تضمین کیفیت نهایی سازه خواهد داشت.
روش قالب تونلی با اینکه مدت زیادی نیست که در کشور ایران اجرا می شود به دلیل داشتن محاسن و مزایای زیاد مورد استقبال مهندسان و متخصصین صنعت ساختمان سازی و ساخت سازه ها قرار گرفته است. در این سیستم و روش ساخت سازه ها، چون دیوارها و سقف به صورت همزمان ساخته می شوند، سرعت اجرایی بالایی دارد و چون درز اجرایی در این حالت ایجاد نمی شود، اتصال سقف به دیوار به صورت کاملاً صحیح انجام می گیرد. این سیستم مزایای منحصر به فرد زیادی دارد که کاهش هزینه های اقتصادی، افزایش فضای مفید ساختمان با کاهش ضخامت جداره ها، کاهش هدر رفتن مصالح، افزایش ایمنی محل انجام پروژه و در نتیجه افزایش ایمنی کارکنان پروژه و غیره از جمله مزیت های استفاده از این سیستم هستند. امروزه بیشتر از روش قالب تونلی برای ساخت پروژه های عظیم مانند برج سازی، شهرک سازی و غیره استفاده می کنند.
سوالات متداول
در روش قالب تونلی، استفاده از میلگرد در سازه به حداقل رسیده و وزن ساختمان بالا نمیرود، در برابر آتشسوزی مقاومت بهتری از خود نشان میدهد، نخاله کمتری تولید میکند و سرعت کار بالاست.
تامین قطعات، حمل و نقل آنها به محل پروژه و استفاده از ماشین آلات همراه با نیروی انسانی، میتواند هزینهبر باشد. برای استفاده از این روش، باید به فکر فضای مناسبی باشید؛ زیرا تجهیزات فضای بسیار بزرگی را اشغال میکنند. اصلاح یا تغییر پس از اتمام بتنریزی محدودیتهای خاص خود را دارد.
بله؛ ۵ نوع قالب برای بتنریزی فونداسیون، دیوار، سقف، راهپله و پیش قالب در و پنجره در سه نوع مختلف با اسامی TRTF، ERTF و MKTF طراحی و ساخته میشوند.
بله، به دلیل اجرای یکپارچه دیوار و سقف و ایجاد صلبیت بالا، برای ساختمان های میان مرتبه و بلند مناسب است. البته طراحی سازه و محاسبات لرزه ای باید مطابق آیین نامه انجام شود.
این سیستم شامل پانل های دیوار و سقف، رامکا، بولت یا اسپیسر، جک های مورب، چهار شاخ بلند کننده و قالب های بازشو است. تمامی اجزا ماژولار بوده و قابلیت استفاده مجدد دارند.
مرکزآهن، مرجعی تخصصی و به روز برای کسب دانش و اطلاع از آخرین تحولات بازار آهن و فولاد است. با وبلاگ جامع ما، همیشه از آخرین اخبار و اطلاعات این صنعت آگاه باشید.